COPD

COPD

De afkorting COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Het is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Deze aandoeningen aan de luchtwegen maken het ademen lastig. Bij COPD is het slijmvlies van de luchtwegen langdurig ontstoken. Dat kan gepaard gaan met slijmvorming. Later beschadigt de ontsteking de longen. Kleine luchtwegen verliezen hierdoor op den duur hun stevigheid en de longen worden minder rekbaar. Verkoudheid, luchtweginfecties of prikkelende lucht, zoals rook en uitlaatgassen, verergeren de ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen.

 

Typische verschijnselen

•    Hoesten en slijm opgeven.
•    Kortademigheid bij inspanning
•    Piepende ademhaling

Inademen gaat meestal wel maar vooral het uitademen levert een probleem op. Als COPD-patiënten zich inspannen, gaan ze sneller ademen. De druk in de borstkas kan dan te groot worden voor de kleine, minder stevig geworden lichtwegen, waardoor ze dicht kunnen gaan zitten. De ademhaling wordt kort en oppervlakkig. Ook de zogenaamde hulpademhalingsspieren gaan meedoen om toch voldoende zuurstof binnen te krijgen. Normaal ademen kost steeds meer energie en zee worden snel benauwd . Als patiënt met beginnend COPD merkt u dat tijdens zwaardere lichamelijke inspanning zoals fietsen tegen de wind in of hardlopen. Als de COPD verergert, wordt u al benauwd bij traplopen of stevig wandelen.

 

Wat kan je zelf doen aan COPD?
  • Als je rookt: stoppen met roken is veruit de belangrijkste stap, want daardoor verergert de ziekte minder snel. Ook als je al jaren rookt, is stoppen echt zinvol. Voor ondersteuning kan je terecht bij de huisarts en bij Stivoro. Een officiële Stivoro cursus is ‘Pakje Kans’ deze wordt voor bewoners van Hatert in de wijk gegeven
  • Vermijd rokerige omgevingen en houd je eigen huis uiteraard rookvrij
  • Bewegen: probeer in een zo goed mogelijk conditie te blijven. Voldoende bewegen is voor iedereen goed maar voor mensen met COPD onmisbaar. Elke dag een stevige wandeling, fietsen of zwemmen is genoeg om je conditie op peil te houden. Door beweging raken spieren getraind en hebben ze geleidelijk minder zuurstof nodig. Dit zorgt ervoor dat je minder benauwd wordt. Bovendien is beweging goed tegen de bijwerkingen van bepaalde medicijnen, zoals corticosteroïden, die kunnen leiden tot zwakkere spieren en botontkalking
  • Sporten: Als je al sport, kan je daar het beste mee doorgaan. Wil je beginnen met sporten, bespreek dit dan met de huisarts. Die kan de toestand van jouw longen bekijken en als dat nodig is, bij kortademigheid en bewegingsarmoede naar de fysiotherapeut verwijzen voor beweegadvies en deskundige begeleiding. Het is belangrijk dat je altijd lichamelijke activiteiten onderneemt!
  • Gezond eten: Als je te zwaar (BMI>25) of juist te licht (BMI<20) bent of ongezond eet, gaat je conditie achteruit. Eet dus gezond en houd het gewicht in de gaten. Als je snel aankomt of afvalt (meer dan 5% per maand) is een afspraak met de huisarts aan te raden, die eventueel kan verwijzen naar de diëtist
  • Medicijnen: Het is belangrijk dat je je medicijnen gebruikt zoals voorgeschreven. Medicijnen kunnen de longen niet herstellen, maar zorgen ervoor dat je minder hoest en minder benauwd wordt. Hierdoor is het gemakkelijker om iets actiefs te ondernemen

 

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen?

Fysiotherapie kan helpen de conditie op peil te brengen door inspanningstraining en spieroefeningen. Heb problemen met slijm ophoesten, dan kan de fysiotherapeut je helpen met het aanleren van een effectieve manier van hoesten. Ademoefeningen kunnen helpen bij kortademigheid.

Conditie

De fysiotherapeut kan je deskundig begeleiden bij het verbeteren of op peil houden van de conditie. Misschien vind je dit moeilijk of durf je je niet goed in te spannen omdat je steeds benauwd wordt. De fysiotherapeut kan uitleggen wat je juist wel en beter niet kunt doen. In overleg en afgestemd op jouw situatie, stelt de fysiotherapeut een trainingspro9gramma op ter verbetering van de conditie. Eventueel krijgt je aangepaste oefeningen voor bijvoorbeeld ademspieren en arm- of beenspieren. Deze inspanning wordt meestal beloond met vermindering van klachten. Doordat je zelfvertrouwen groeit, kan je daarna ook zelf meer gaan bewegen. Fysiotherapeuten hebben een beweegprogramma samengesteld speciaal voor mensen met COPD die een actievere leefstijl willen ontwikkelen.

Hoesten

Mensen met COPD hoesten om slijm kwijt te raken. Bij emfyseempatiënten zijn de longen echter minder stevig en werkt hoesten juist averechts. De fysiotherapeut leert je een manier om zo effectief mogelijk slijm los te maken en op te geven. Hierdoor kom je sneller van luchtweginfecties af en kan je deze eventueel voorkomen.

Ademen

Als je kortademig bent kan de fysiotherapeut leren je ademtechnieken en –tempo aan te passen zodat je minder snel benauwd wordt en de eigen mogelijkheden beter leert inschatten. Ook ontspanningsoefeningen kunnen helpen.

Blijven bewegen

Afhankelijk van het doel en de ernst van de ziekte, duurt een training tussen de drie en zes maanden. Het is noodzakelijk dat je na de behandeling zelfstandig verder gaat met bewegen. De fysiotherapeut geeft hierover advies. Hierbij kan het speciale beweegprogramma goed van pas komen. Je kunt bijvoorbeeld gewoon gaan sporten bij een sportvereniging voor de patiënt met beginnend COPD. Als jouw arts of fysiotherapeut dit afraadt, is er nog de mogelijkheid om te sporten via nazorgprogramma’s bij de fysiotherapeut. Hier kan je op een verantwoorde manier je conditie op peil houden in kleine groepen. Bovendien ontmoet je mensen die leven met dezelfde beperkingen als jijzelf en dat kan leerzaam en stimulerend zijn.

Onze COPD-fysiotherapeut: Lisanne van Lieshout